Het belang van nieuwsgierigheid

“Never knock the curiosity out of a young horse”, oftewel; “Sla nooit de nieuwsgierigheid uit je jonge paard.” Wijze woorden van meneer Tom Dorrance. Inderdaad, maar al te vaak zie ik het gebeuren dat mensen direct hun paard willen ‘trainen’, zonder echt de tijd te nemen hun paard te leren kennen en zonder hun paard de tijd te geven hen te leren kennen. Als het paard nieuwsgierig wordt, ergens aan ruikt, met zijn lippen iets aftast, enzoverder, wordt het vaak gestraft. Dat is jammer, want nieuwsgierigheid is voor mij een van de belangrijkste en mooiste eigenschappen die een paard (jong of oud!) maar kan hebben.

Nieuwsgierigheid bij enge objecten

Paarden zijn van nature uit nieuwsgierige dieren. Als iets hun zintuigen aanspreekt, wordt automatisch hun nieuwsgierigheid getriggerd. Natuurlijk heeft Moeder Natuur deze nieuwsgierigheid in balans gebracht met een gezonde dosis angst, wat voor de overleving van het paard zorgt. Stel je maar eens voor dat het paard alleen maar nieuwsgierig zou zijn naar een geritsel in de struiken door een leeuw. Eens hij echter merkt dat er geen gevaar zit in hetgeen zijn zintuigen stimuleert, wordt die angst onmiddellijk uitgebalanceerd door nieuwsgierigheid. En dat is nu net waar we in Natural Horsemanship heel graag aandacht voor willen hebben!

 

Het is makkelijker een band op te bouwen met een nieuwsgierig paard

Een wild Konikspaard zoekt contact tijdens kuddeobservatie- Foto door Margriet Markerink van PaardenWaarden

Om contact en connectie te kunnen maken, heb je die nieuwsgierigheid nodig. Heeft je paard interesse om uit te zoeken wie je bent? Nieuwsgierigheid is een van de basisvoorwaarden voor vertrouwen. Komt jouw paard zelf contact zoeken of moet je hem altijd vangen in de weide? Komt hij je groeten aan de staldeur of draait hij zijn achterwerk naar je toe? Neem eens de tijd om gewoon te wachten tot hij zelf naar je toekomt. Heb het geduld om hem te laten ruiken aan je, of zelfs met zijn lippen je te inspecteren. Raak hem niet aan als hij daar nog geen toestemming voor gegeven heeft. Vaak wordt er geen contact gelegd en walsen we gewoon de stal (zijn thuis) binnen, klikken we hem aan het touw, of beginnen we hem te strelen nog voor hij zelf de kans kreeg naar ons toe te komen. Voor een paard kan dit heel bruusk en onbeleefd overkomen.

Nieuwsgierige paarden leren sneller

Zeker op het moment dat we ons paard iets willen leren is deze eigenschap cruciaal. Als het paard al van in het begin geleerd heeft dat dingen uitzoeken, ontdekken en nieuwsgierig zijn niet wordt toegejuicht of zelfs wordt afgestraft, zal hij toeklappen, ongeïnteresseerd worden of zelf bang worden in een leersituatie. Als je paard het gewoon is dat hij mág zoeken naar een oplossing, en dat het oké is om daarbij eerst een paar dingen te proberen die jij niet voor ogen had, zal hij veel meer zijn best doen om je te begrijpen, ook bij moeilijkere oefeningen.

Nieuwsgierige paarden schrikken minder snel

Of toch alleszins minder hevig. Een paard blijft een vluchtdier, en zal afhankelijk van zijn temperament wel nog eens schrikken, maar als het paard van nature nieuwsgierig is, of geleerd heeft van zijn trainer dat het ok is om nieuwsgieriger te zijn, zal de schrikreactie in het brein van het paard sneller omschakelen naar interesse. Een mooi voorbeeld daarvan is mijn eigen paard Fuerto, bij wie de innerlijke strijd tussen angst en nieuwsgierigheid soms heel mooi en komisch te zien is. Zo waren we eens op een clinic Working Equitation, waar een enorme houten stier in het veld stond. Fuerto is normaal geen angsthaas, maar hier was hij toch niet op voorzien. Hij verstarde even en schrok. Gelukkig heb ik hem altijd geleerd nieuwsgierig te zijn en kon ik met onze communicatie die we hebben op de grond vrij snel zeggen; “Hey, wat gek, laten we dat eens nader inspecteren”. Door hem te vragen het object even nader te bekijken (iets wat we in onze traingingen vaak doen), kalmeerde hij onmiddellijk en inspecteerde hij het bord. Eventjes later gallopeerden we eenhandig door de weide rond de stier en dacht hij heel goed mee met wat we er precies mee moesten doen. En dit allemaal in een tijdsspanne van nog geen 10 minuten.

Nieuwsgierige paarden zorgen voor heel wat inspiratie

Verder is het ook gewoon superleuk om met een nieuwsgierig paard te werken, omdat ze veel meer eigen input brengen in de trainingen. Wie wil nu een robot die gewoon zielloos elk bevel opvolgt dat hij krijgt? Als je je paard toelaat om nieuwsgierig te zijn groeit zijn zelfvertrouwen, en zal hij zelf ook ideeën krijgen. In plaats van die ideeën te ontmoedigen kan het soms heel verfrissend zijn om hier gewoon in mee te gaan en er nog iets mooiers van te maken. Dat kan zowel in het rijden als in het grondwerk zijn. Wees enthousiast, beloon hem voor zijn effort, en je krijgt een paard dat super meewerkend en meedenkend is.

Denk eraan dat het opbouwen van nieuwsgierigheid mogelijks wat tijd en oefening met zich meebrengt. Alles hangt af van de balans angst/nieuwsgierigheid die Moeder Natuur in je paard gestoken heeft. Ik hoop dat bovenstaande argumenten je alleszins geïnspireerd hebben hier echt je tijd voor te nemen. Ik beloof dat het je op het einde van de rit heel veel zal opbrengen!